Het gebruik van internet is inmiddels niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Tegenwoordig zijn veel zaken online te regelen. Nieuwe technische ontwikkelingen maken het ook mogelijk om online hulpverlening te krijgen.

Onlinehulpenschede.nl is ontwikkeld als regulier aanbod van Wijkteams Enschede. Omdat deelnemers deze hulpvorm in hun eigen tijd en eigen plaats kunnen uitvoeren, is de drempel om hulp te aanvaarden veel lager. Op deze manier krijgt een breder publiek de mogelijkheid hulp in te roepen van het wijkteam. Het online hulptraject wordt uitgevoerd door ervaren wijkteammedewerkers binnen het cliëntenplatform Jouw Omgeving.

Onlinehulpenschede.nl is er voor alle inwoners van Enschede, jong en oud, met een ondersteuningsvraag. Je kunt van allerlei informatie over verschillende thema's op deze website vinden en wellicht wordt je vraag dan al beantwoord. Als het antwoord op je vraag er niet tussen staat, neem dan contact met ons op.

De informatie op deze website wordt up-to-date gehouden door de websiteredactie. Er zijn enkele wijkteammedewerkers en andere medewerkers van de Stichting Maatschappelijke Dienstverlening betrokken bij de redactie. De redactie heeft structurele overleggen waarin nieuwe ontwikkelingen besproken worden en zo nodig verwerkt worden in de informatie op deze website.

Je kunt met allerlei ondersteuningsvragen bij ons terecht, zie de thema's. Wij zijn er voor alle mensen van alle leeftijden. Als we zelf de vraag niet kunnen beantwoorden, dan kijken we wie hier wel een antwoord op heeft. 

Advies en hulp door Wijkteams Enschede is gratis.

Team Online bestaat uit een vaste groep wijkteammedewerkers die zich gespecialiseerd hebben in het bieden van een online hulpverleningstraject. Zij zijn hiervoor geschoold. Als de wijkteammedewerker met wie jij contact hebt geen onderdeel uitmaakt van Team Online en je wilt wel online hulp ontvangen, dan kun je met jouw eigen wijkteammedewerker overleggen of de hulp overgenomen kan worden door een wijkteammedewerker die online hulp uitvoert. Schroom niet om dit te overleggen.

Wijkteammedewerkers hebben een geheimhoudingsplicht en dit beschermt je privacy. Je gegevens verwerken we volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). We houden ons aan de wet en de Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling. Deze meldcode verplicht ons om als professional wel actie te ondernemen als wij op de hoogte zijn van huiselijk geweld en andere mogelijke dreiging. In dergelijke gevallen zijn wij verplicht, ook evt. zonder jouw toestemming, informatie te delen met relevante derden.

Indien je gebruik maakt van Online hulp, dan kan alleen jij en de betrokken wijkteammedewerker dit dossier inzien of aanpassen in Jouw Omgeving. Alleen jij kunt mensen toevoegen aan je dossier. 

Eventueel kun je anoniem je vraag stellen.

We horen graag of je tevreden of ontevreden bent. Op deze manier kunnen we onze hulp en dienstverlening verbeteren. We hebben daarvoor een klachtenregeling gemaakt, zodat je de weg om een klacht in te dienen makkelijk kunt vinden. Kijk daarvoor bij onze klachtenroute of luister onze podcast klachtenroute.

Vanuit Wijkteams Enschede worden verschillende trainingen en cursussen aangeboden. Kijk voor meer info op deze link. Via Online hulp kun je een account krijgen van Jouw Omgeving. Hierin zitten zelfhulpmodules waarmee je aan de slag kunt.

Een scheiding kan veel indruk maken op een kind. Kinderen zien hun ouders het liefst bij elkaar. Probeer goed te luisteren naar je kind en steun je kind. Stem de informatie die je je kind geeft af op de leeftijd. Laat je niet negatief uit over de andere ouder. Je biedt een kind meer veiligheid als hij/zij merkt dat jullie nog kunnen samenwerken. Zie voor meer informatie: www.loes.nl of www.opvoeden.nl.

Sociale media is erg belangrijk geworden in de levens van jongeren. Dit is een middel om contact met maken met leeftijdsgenoten. Echter zijn er ook gevaren zoals online pesten, online ruzies of zelfs sexting en grooming. Praat met je kind over groepsdruk, grenzen stellen en wat de beperkingen en gevaren kunnen zijn. Wil je meer over weten over dit onderwerp, kijk dan op de website van www.loes.nl of www.opvoeden.nl.

Je kunt ook ondersteuning krijgen van een (school)wijkcoach. Neem contact op.

Als je vermoed dat je kind lichamelijke of psychische problemen heeft, bespreek dit dan met je huisarts of jeugdverpleegkundige. Mocht er meer ondersteuning nodig zijn neem dan contact op met het wijkteam.

Het wijkteam bekijkt dan de mogelijkheden qua ondersteuning en zorg voor je kind en evt. het gezin. 

Iedereen heeft wel eens ruzie. Het kan vervelend worden als het vaak voorkomt, steeds heftiger wordt, er (verbaal) geweld bij komt of wanneer het nog de enige manier is waarop er met elkaar wordt gecommuniceerd.

Enkele tips:

• Wacht niet te lang met het uitspreken van ergernissen of irritaties. Wanneer deze zich opstapelen, is de kans groter dat een discussie een ruzie wordt.
• Praat altijd voor jezelf, begin je zinnen met: ' ik vind...' i.p.v. 'jij doet...'
• Laat elkaar uitpraten en scheld elkaar niet uit.
• Houd het bij één onderwerp en probeer te voorkomen dat je ergernissen uit het verleden erbij haalt.
• Probeer overdrijvingen zoals ‘altijd’ of ‘nooit’ niet te gebruiken, dit zorgt ervoor dat de ander zich wil verdedigen en er een strijd ontstaat.

Wanneer je graag ondersteuning wilt in je thuissituatie, dan kun je een hulp vragen bij het wijkteam. Een wijkteammedewerker bekijkt dan samen met je welke ondersteuning passend is.

Mocht er sprake zijn van huiselijk geweld, kindermishandeling of ouderenmishandeling, neem dan contact op met Veilig Thuis Twente. Ze zijn 24/7 bereikbaar op 0800-2000.

Probeer met je kind te praten en helder te krijgen waar het probleem in zit. Als een kind het op school niet fijn heeft, kan dit je kind belemmeren in zijn ontwikkeling. Soms zijn de regels niet helder of zijn er problemen met klasgenootjes. Nadat je met je kind hebt gesproken kun je naar de leerkracht gaan en daar de situatie voorleggen. Bespreek met de leerkracht een mogelijke oplossing. 

Op alle scholen in Enschede werken schoolwijkcoaches, zij kunnen ook meedenken over een oplossing.

Kijk voor meer tips en advies op www.loes.nl of www.opvoeden.nl.

Hoe oud of jong je ook bent, iedereen heeft behoefte aan sociale contacten. Je hebt een luisterend oor nodig of iemand waarmee je iets leuks kunt doen. Hieronder vind je enkele tips over hoe je dit kunt aanpakken.

• Ga eens langs bij het buurt- of activiteitencentrum bij jou in de wijk. Hier worden regelmatig activiteiten georganiseerd of je gaat gewoon een kopje koffie drinken. In de meeste wijkcentra vind je ook de wijkwijzer. Hier kun je terecht met allerlei vragen. Kijk hier voor de adressen van de wijkwijzer.
  
• In Enschede zijn ook verschillende Maatjesprojecten. Met een vrijwilliger/maatje kun je afspreken hoe vaak je elkaar ziet en wat je samen gaat doen of je wordt zelf vrijwilliger. Kijk op de website van M-Pact voor meer informatie.
  
• Er zijn in Enschede diverse (sport)verenigingen waar je mensen kunt ontmoeten en waar je samen activiteiten kunt doen. Kijk op de website van sportaal voor meer informatie.
• Als je het prettiger vindt om je situatie te bespreken met een wijkteammedewerker, dan kun je online je vraag stellen of contact opnemen met de Wijkteams Enschede. Een wijkteammedewerker kan dan met je meedenken en je tips geven voor jouw situatie.

Iedereen heeft wel eens ruzie. Het kan vervelend worden als het vaak voorkomt, steeds heftiger wordt, er (verbaal) geweld bij komt of wanneer het nog de enige manier is waarop er met elkaar wordt gecommuniceerd.

Enkele tips:

• Wacht niet te lang met het uitspreken van ergernissen of irritaties. Wanneer deze zich opstapelen, is de kans groter dat een discussie een ruzie wordt.
• Praat altijd voor jezelf, begin je zinnen met: ' ik vind...' i.p.v. 'jij doet...'
• Laat elkaar uitpraten en scheld elkaar niet uit.
• Houd het bij één onderwerp en probeer te voorkomen dat je ergernissen uit het verleden erbij haalt.
• Probeer overdrijvingen zoals ‘altijd’ of ‘nooit’ niet te gebruiken, dit zorgt ervoor dat de ander zich wil verdedigen en er een strijd ontstaat.

Wanneer je graag ondersteuning wilt in je thuissituatie, dan kun je een hulp vragen bij het wijkteam. Een wijkteammedewerker bekijkt dan samen met je welke ondersteuning passend is.

Mocht er sprake zijn van huiselijk geweld, kindermishandeling of ouderenmishandeling, neem dan contact op met Veilig Thuis Twente. Ze zijn 24/7 bereikbaar op 0800-2000.

Je kunt iemand die (nog) niet wil stoppen met een verslaving niet dwingen om ermee te stoppen. Je kunt er wel voor zorgen dat je er zelf niet aan onderdoor gaat. En als je verslaafde familielid, vriend of geliefde er wel voor kiest te stoppen of te minderen met een verslaving, dan is dat goed nieuws. Jij als naaste kunt hem of haar dan steunen! 

Voor iemand met een verslaving kleven er vaak voordelen aan het gebruik van drugs, alcohol of gokken: je wordt er vrolijk van, problemen schuiven naar de achtergrond, depressieve klachten worden gedempt, etc. De omgeving ervaart vrijwel alleen nadelen: er ontstaat ruzie over het verslavingsgedrag, er ontstaan schulden, er treedt negatieve gedragsverandering op bij degene met een verslaving.
Een open en niet-veroordelend gesprek over de voor- en nadelen van het gebruik of gokken kan al helpen om degene met een verslaving aan het denken te zetten over stoppen of minderen. Wat kan stoppen met gebruik of gokken hem of haar opleveren?

Kijk op de website verslaafdaanjou.nl van het Trimbos Instituut en op drugsinfo.nl voor informatie en tips.

Gevoelens van onzekerheid kunnen allerlei oorzaken hebben. Vrijwel iedereen kent deze gevoelens in meer of mindere mate in verschillende situaties. De één is onzeker wanneer er een presentatie gehouden moet worden op het werk, de ander voelt zich zeer ongemakkelijk in een rij in de supermarkt. Wanneer gevoelens van onzekerheid je leven dusdanig gaan beheersen dat je er onder gaat lijden, dan is het verstandig om hulp te zoeken. Er zijn verschillende opties:

•  Wijkteams Enschede biedt verschillende sociale vaardigheidstrainingen om onzekerheidsklachten aan te pakken.
  
• Je kunt je aanmelden voor een online hulpverleningstraject bij een wijkcoach.
  
• Indien je het idee hebt dat er specialistische behandeling nodig is om onzekerheidsklachten aan te pakken, dan kan je huisarts je verwijzen naar psychologische hulp. Als je jonger bent dan achttien, kan een wijkteammedewerker ook verwijzen naar specialistische hulp.
  

Wanneer je vrijwel dagelijks moeite hebt om dingen goed te begrijpen, het lastig vindt om brieven te lezen of contact te hebben met instanties, dan kan het goed zijn om hier hulp bij te krijgen. Je kunt je aanmelden bij het wijkteam. Een wijkteammedewerker gaat dan met jou onderzoeken waar je tegenaan loopt en welke ondersteuning je zou willen. Soms kan het al enorm helpen als een wijkteammedewerker met je meekijkt en meedenkt. En als dat niet voldoende is, dan kun je samen met je wijkteammedewerker bekijken of er andere hulp nodig is.

Wil je hierover contact? Maak dan een afspraak met een wijkteammedewerker in jouw wijk. Op de website van Wijkteams Enschede vind je de contactinformatie.

Dit is afhankelijk van je situatie. Bepalend daarbij is de hoogte van je aflossingscapaciteit (dat is het bedrag dat je maandelijks kunt betalen om je schulden af te lossen) en de hoogte van de schulden.

Voor meer informatie, kijk op Nibud Zelfjeschuldenregelen.

Als het je niet lukt om zelf een regeling te treffen voor je schulden, dan raden je aan hulp te zoeken. Dit kan bijvoorbeeld bij:

• Humanitas Thuisadministratie
  
• Wijkteams Enschede
  
• Stadsbank OostNederland
  

Heb je net je baan verloren of heb je om een andere reden op dit moment geen inkomen en vraag je je af wat nu? Het enige dat je kunt doen, is zo snel mogelijk weer een vaste inkomstenbron regelen. Opties hierin zijn:

• Je kunt (ander) werk zoeken.
  
• Je kunt nagaan of je in aanmerking komt voor een uitkering via het UWV
  
• Wanneer bovengenoemde opties geen of onvoldoende uitkomst bieden, kun je bij de gemeente een bijstandsuitkering aanvragen.
  

Wanneer je niet rond kunt komen van je geld, komt dat eigenlijk altijd door een verschil in wat er binnenkomt en wat er uit gaat.

Wat je hieraan kunt doen, is kijken of je je inkomsten kunt verhogen en/of de vaste lasten kunt verlagen.

Inkomsten

Er zijn verschillende mogelijkheden om je inkomen te vergroten. Misschien kun je meer gaan werken? Of kun je goede spullen, die je niet meer gebruikt, verkopen?

Wanneer je aan de voorwaarden voldoet, kun je misschien in aanmerking komen voor  huurtoeslag, zorgtoeslag of kindgebonden budget. Op de website van de belastingdienst kun zie je welke toeslagen er zijn en of je hiervoor in aanmerking komt. Je kunt daar meteen een proefberekening maken. Op de website van Nibud is ook een handige berekening te maken voor verschillende tegemoetkomingen en toeslagen.

Ook de gemeente heeft een aantal regelingen voor mensen die moeten rondkomen van een minimum inkomen. Zo is er een collectieve ziektekostenverzekering en kunnen gemeentelijke belastingen (OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing) worden kwijtgescholden. 

Uitgaven

Het is verstandig je uitgaven kritisch te bekijken. Kun je ergens op bezuinigen? Op internet zijn veel bespaartips te vinden, zo ook op de website van het Nibud. Ook vind je normbedragen die je interessante inzichten kunnen geven. 

(Vrijwilligers)werk vinden kun je op verschillende manieren doen, je kunt bijvoorbeeld in je netwerk navraag doen of zoeken naar vacatures via internet of krant.

Het is belangrijk dat je een curriculum vitea (CV) maakt en een sollicitatiebrief kunt schrijven. Wil je hier meer over weten of zoek je naar vacatures, bekijk dan deze link.

Wanneer je vrijwilligerswerk wilt gaan doen, kijk op de site van M-pact, een organisatie in Enschede die er is voor iedereen die vrijwilligerswerk wil gaan doen.

Een verhuizing naar of binnen Enschede moet je melden bij de gemeente Enschede. Dit kan maximaal vier weken voordat je verhuist tot maximaal vijf dagen na de verhuizing.
Schrijf je in bij de woningcorporaties en reageer op woningen.

Vaak beginnen irritaties met een kleinigheid, zoals harde muziek, blaffende honden of rommel in het trappenhuis of het plantsoen. Als buren hierover niet met elkaar praten, kan dit uit de hand lopen. Buren krijgen ruzie en een situatie kan escaleren.

Tips

• Probeer in een niet-verwijtende sfeer met elkaar te praten en tot afspraken te komen.
• Luister goed naar elkaar.
  
• Probeer helder te krijgen wat elkaars standpunten zijn en ga ervan uit dat de ander handelt vanuit een ander standpunt.
• Geef elkaar de ruimte om het goed te maken.
  
• Schakel buurtbemiddeling in als je er samen niet uitkomt, maar wel bereid bent om samen tot een oplossing te komen. De buurtbemiddelaars zijn onafhankelijk, kiezen geen partij en gaan vertrouwelijk om met de informatie. Buurtbemiddeling is alleen mogelijk tussen gelijkwaardige partijen. Dus niet tussen huurder en verhuurder.
• Schakel de politie in als het uit de hand loopt, tel. 0900-8844. Bijvoorbeeld als er strafbare feiten worden gepleegd, zoals vernieling of mishandeling.
  

In Enschede zijn er meerdere organisaties die woonruimte verhuren. Je moet je inschrijven bij deze organisaties om in aanmerking te komen voor een woning. Elke organisatie heeft eigen regels met betrekking tot toewijzing van de woning, dit kun je vinden op de website van de organisatie. Veel organisaties werken met een lotingsysteem. Dit betekent dat je moet reageren op een woning en dat er geloot wordt onder de reacties wie in aanmerking komt voor deze woning. Veel en breed reageren is van belang als je snel een woning wilt vinden.

PIN-verklaring

Als je een bijstandsuitkering van de Participatiewet hebt, buiten de gemeente Enschede woont en je naar Enschede wilt verhuizen dan heb je een PIN (Project Instroom Nieuwe inwoners) verklaring nodig. Je kan een PIN-verklaring aanvragen bij de gemeente Enschede via 053-4817800. Een medewerker van de gemeente gaat dan met je in gesprek om te kijken of je in aanmerking komt voor deze verklaring. Woningbouwverenigingen vragen ook om deze verklaring.

Woningcorporaties

R.K. Woningstichting Ons Huis
Eeftinksweg 50
7541 WE Enschede
telefoon: 053 - 484 89 00
e-mail: verhuur@onshuis.com
Internet: www.onshuis.com

Woningcorporatie De Woonplaats
Wethouder Beversstraat 175
Postbus 23
7500 AA Enschede
telefoon: 0900 - 96 78 (lokaal tarief)
e-mail: info@dewoonplaats.nl
Internet: www.dewoonplaats.nl

Woningcorporatie Domijn
Hoge Bothofstraat 39,
7511 ZA Enschede
Gebouw Zuid van de Performance Factory
Postbus 1345, 7500 BH Enschede
telefoon: 053 - 209 2 209
e-mail: info@domijn.nl
Internet: www.domijn.nl

Jongerenhuisvesting

Stichting Jongerenhuisvesting Twente (SJHT)
Lasondersingel 178
7514 BX Enschede
telefoon: 053 - 480 17 40
e-mail: wonen@sjht.nl
Internet: www.sjht.nl

Seniorenhuisvesting

Woonzorg Nederland - Seniorenhuisvesting
Professor E.M. Meijerslaan 3
1183 AV Amstelveen
telefoon: 020 - 666 26 66
e-mail: klant@woonzorg.nl
Internet: www.woonzorg.nl

Studentenhuisvesting

Veste Wonen
De Hems 16-88/89
Sky building | University of Twente
7522 NL Enschede
telefoon: 053 - 489 20 31
e-mail: wonen@vestewonen.nl
Internet: www.vestewonen.nl

Student Union
De Bastille, kamer 332
De Hems 10
7522 NL Enschede
telefoon: 053 - 489 80 06
e-mail: studentunion@union.utwente.nl
algemene site: www.studentunion.utwente.nl
kamerbemiddelingssite: www.su.utwente.nl/kamers

Op basis van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) ondersteunen gemeenten inwoners bij het zo lang mogelijk zelfstandig functioneren en participeren in de maatschappij. Eén van de maatwerkvoorzieningen die hiervoor kan worden ingezet is de Ondersteuning bij het Huishouden (OH). De OH wordt ingezet als inwoners niet meer op eigen kracht of met behulp van hun sociale netwerk hun huis schoon en leefbaar kunnen houden. Huishoudelijke taken worden dan overgenomen door een helpende. Het resultaat: een schoon en leefbaar huis, wordt hiermee bereikt. Onder schoon en leefbaar huis wordt verstaan dat iedereen gebruik moet kunnen maken van een schone woonkamer, als slaapvertrek in gebruik zijnde ruimtes, de keuken, sanitaire ruimte en gang. Het huis dient zodanig schoon en leefbaar te zijn dat geen vervuiling plaatsvindt en zo een algemeen aanvaardbaar basisniveau van een schoon en leefbaar huis wordt gerealiseerd. Dit betekent niet dat alle woonruimten wekelijks schoongemaakt moeten worden. 

‘Wij mantelzorgers Enschede’ is de ontmoetingsplek voor en door mantelzorgers in Enschede en wordt mogelijk gemaakt door Wijkteams Enschede. Maandelijks komen mantelzorgers bij elkaar op basis van thema's die hen interesseren. Er worden ervaringen gedeeld en mantelzorgers helpen elkaar verder. 

Voor meer informatie of aanmelding: mantelzorgcommunity@enschede.nl

Er zijn in Enschede ook ontmoetingsplekken zoals het Alzheimer Café

Mantelzorger zijn, kan een grote invloed hebben op je leven. Voor ondersteuning kun je terecht bij Wijkteams Enschede. 

De zorg tijdelijk overdragen aan een ander heet 'respijtzorg'. Er zijn verschillende vormen van respijtzorg en financieringsmogelijkheden.

Voor meer informatie en hoe je respijtzorg kunt aanvragen, kijk op de website van MantelzorgNL.

Het herkennen van dementie kan lastig zijn. Alzheimer Nederland heeft een geheugentest ontwikkeld. Deze test kun je maken als je zelf last denkt te hebben van symptomen, maar ook als je je zorgen maakt om iemand anders. Ga bij deze vermoedens ook altijd langs je huisarts. 

Mantelzorgers zijn mensen die langdurig en onbetaald zorgen voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende persoon uit hun omgeving. Dit kan een partner, ouder of kind zijn, maar ook een ander familielid, vriend of kennis.

Je maakt je grote zorgen. Belangrijk is nu dat je je kind niet veroordeelt, in contact blijft en laat weten dat hij/zij altijd bij je terecht kan. Ga na wat er veranderd is, waarom je deze zorgen hebt en bel met het Kenniscentrum Mensenhandel Twente om met professionals na te gaan of er sprake is van seksuele/criminele uitbuiting, arbeidsuitbuiting, orgaanhandel of gedwongen draagmoederschap en wat er gedaan kan worden. 

Is er iemand in je omgeving die je kan vertrouwen? Het is belangrijk om met iemand te praten, bijvoorbeeld een goede vriendin, iemand op school of familie. Blijf er niet alleen mee zitten! 

Je kunt ook altijd bellen of mailen met het Kenniscentrum Mensenhandel Twente. Zij kijken met jou wat er aan de hand is en wat er gedaan kan worden. Besef dat je niet de enige bent in deze situatie en dat er een uitweg is als je hulp zoekt.

Een loverboy is meer dan zomaar een fout vriendje. Veelal zijn het jongens/mannen die meisjes/vrouwen verleiden. Ze maken hen afhankelijk en gebruiken ze voor prostitutie, drugs runnen, heling, diefstallen en het afsluiten van leningen en abonnementen. Dit wordt ook wel uitbuiting genoemd en valt onder mensenhandel.

Ook jongens/mannen kunnen uitgebuit worden. 

In principe kan iedere man of vrouw, jongen of meisje slachtoffer worden van een loverboy. Ook zijn er lovergirls, die jongens uitbuiten of (en dat gebeurt vaker) actief meiden ronselen. Loverboys en lovergirls zijn mensenhandelaren: zij gebruiken en misbruiken mannen en vrouwen voor hun eigen voordeel.

Op de website van het Kenniscentrum Mensenhandel Twente vind je veel informatie, kun je lezen wat het Kenniscentrum doet en hoe je contact kunt leggen. 

Wil je weten of je vermoedens kloppen? Wil je informatie of advies?  Aarzel niet en neem contact op met het Kenniscentrum Mensenhandel Twente. Samen kunnen we kijken wat er aan de hand is en wat er gedaan kan worden. 

Een rouwproces bestaat uit verschillende fasen. Fasen kunnen door elkaar lopen. Het is niet zo dat iedereen alle fasen doormaakt, het is een persoonlijk proces.

Ontkenning

Deze fase, waarin het verlies nog niet helemaal doordringt, geeft je de gelegenheid de waarheid geleidelijk onder ogen te zien. Het is een vorm van zelfbescherming, je laat niet meer verdriet toe dan je aan kan.

Boosheid en protest

‘Waarom overkomt mij dit?’ In deze fase protesteer je tegen het intense verdriet en de oorzaken daarvan. Je richt je woede, machteloosheid en onbegrip soms op de mensen om je heen of op artsen, therapeuten, God of de kerk.

Onderhandelen en vechten

Ingegeven door verschillende emoties kan dit vele vormen aannemen. Bijvoorbeeld bij een echtscheiding naar de rechter stappen of spanning in de familiesfeer.

Verdriet of depressie

Wanneer nabestaanden gaandeweg tot de ontdekking komen dat ontkennen, boos worden en/of het gevecht aangaan niet helpen om het verlies te verwerken, volgt vaak de depressieve fase. Deze wordt grotendeels veroorzaakt door de machteloosheid die je als rouwende voelt: er is niets, maar dan ook niets, wat je aan het gebeurde kunt veranderen.

Aanvaarding

Dit gaat met vallen en opstaan. Er komt weer wat meer ruimte, er kunnen voorzichtig weer wat plannen voor de toekomst worden gemaakt.

Wie een ingrijpende gebeurtenis heeft meegemaakt, kan te maken krijgen met klachten. Je bent verdrietig of voelt je somber, hebt weinig trek in eten en misschien wel nergens zin in. Ook denk je misschien veel aan wat er is gebeurd, waardoor je je niet goed kunt concentreren en je werk niet goed kunt doen. Of je slaapt slecht, hebt nachtmerries, piekert veel of beleeft de gebeurtenissen in je hoofd opnieuw. Dit zijn vervelende klachten, maar het is begrijpelijk dat na een ingrijpende gebeurtenis je wereld op zijn kop staat en je je heel anders voelt dan voorheen. Bij een ingrijpende gebeurtenis kan je denken aan de dood van een dierbare, een ernstig ongeluk dat je meegemaakt hebt, een overval, geweld of seksueel misbruik.

‘De tijd heelt alle wonden’ is een opvatting die leeft bij veel mensen. Niets is minder waar! Het kan wel dat pijn milder wordt met de tijd, dat het intensiteit verliest, maar de gevoelens van droefheid gaan daarmee niet weg.

Tips:

• Bijna iedereen maakt iets ingrijpends mee. In de meeste gevallen gaan de klachten vanzelf over. Toch kun je proberen het proces te versnellen. Verwerken betekent voor elk persoon iets anders. Sommige mensen vinden het prettig te praten over hetgeen zij hebben meegemaakt. Als dat voor jou geldt, doet dat dan. Je kunt praten met uw naasten of met hulpverlener.
• Als je het moeilijk vindt om over je gevoelens te praten, kun je ook gaan sporten of muziek luisteren om ingrijpende gebeurtenissen te verwerken. Je denkt dan niet continu aan wat er is gebeurd doordat je jezelf afleidt.
• Hoe moeilijk het ook is, probeer langzaam aan weer deel te nemen aan het normale leven. Je kan er voor kiezen dat op een lager niveau te doen, bijvoorbeeld door wel te gaan werken, maar korter. Op die manier heeft u ook wat afleiding.
• Onderneem op den duur weer leuke dingen. Dit klinkt wellicht vreemd. Je voelt je naar, somber of verdrietig en dan wordt er aangeraden iets leuks te gaan doen! Toch werkt het. Probeer het gewoon eens een aantal keren. Door thuis te blijven voel je je waarschijnlijk niet beter, dus het is de moeite waard iets te ondernemen.

Vanuit Wijkteams Enschede kan je een ook deelnemen aan de groep Rouw en Verlies.

Voorbeelden van huiselijk geweld

• Slaan, schoppen en andere lichamelijke vormen van geweld
• Seksueel geweld: aanraken of seks tegen je zin of chantage via sociale media
• Geestelijk geweld: uitschelden, vernederen, dreigen met geweld, je spullen kapot maken, als je zelf niets mag beslissen, als je steeds vervelende dingen over jezelf te horen krijgt, als je bang gemaakt wordt
• Ouderenmishandeling: vastbinden, slaan of verwaarlozing van een oudere, geld of spullen afhandig maken
• Huwelijksdwang: als je tegen je zin moet trouwen, of als je niet mag scheiden
• Verwaarlozing: als een kind niet krijgt wat het nodig heeft, bijvoorbeeld eten, kleding of liefdevolle aandacht
• Als kinderen getuige zijn van geweld in hun gezin
• Als er sprake is van eergerelateerd geweld
• Als het loverboysproblematiek of mensenhandel betreft

Wijkteams Enschede biedt verschillende trainingen aan om geweld te verwerken.

• Veilig Thuis Twente is er voor advies en hulp bij huiselijk geweld, kindermishandeling en ouderenmishandeling. Daar kun je terecht als je hulp zoekt of je zorgen maakt over anderen. Vaak gaat het om problemen die al langer bestaan en die je niet zonder hulp van anderen kunt oplossen. Het kan ook zijn dat je denkt dat mensen of kinderen niet veilig zijn, maar je weet het niet zeker. Je kunt bellen voor advies of hulp. Als je twijfelt, kun je ook anoniem bellen. Telefoonnummer 0800-2000.

• De eerste stap naar een oplossing is erover praten. Veilig Thuis Twente helpt je graag en het is belangrijk dat er hulp komt, want het geweld stopt niet vanzelf. Iemand moet de eerste stap zetten! Ben jij dat?

• Als je belt, krijg je een medewerker aan de lijn. Deze luistert naar je verhaal, beantwoordt je vragen en geeft je advies. Je kijkt dan samen naar wat nodig is om het geweld te stoppen en of er professionele hulp nodig is.

• Directe nood? Bel 112
  Als er thuis weer iets gebeurt en de situatie is heel onveilig, dan is er maar één mogelijkheid: bel 112. Dit telefoonnummer is er voor noodgevallen, dus als het echt niet anders kan.
  

• Als je seksueel misbruikt bent is er altijd sprake van machtsongelijkheid: de dader is ouder, heeft meer macht, of is sterker dan jij. Daar kun je niet tegenop.
• Als iemand nare seksuele dingen met je doet is dit niet jouw schuld.
  Goed om te weten:
  Als je in gevaar bent, bijvoorbeeld omdat je seksueel misbruikt wordt, beslist je brein razendsnel wat de grootste kans is om dit te overleven. Je lichaam reageert automatisch op een van de volgende manieren:
  • Freeze: Je verlamt van angst waardoor je niet kunt bewegen, gillen, weglopen of jezelf verweren.
    > Dit gebeurt bij 70% van de mensen die een nare seksuele ervaring meemaken.
  • Flight: Je slaat op de vlucht.
  • Fight: Je zet de aanval in door te gaan vechten, slaan, schreeuwen etc.
  • Fawn: je doet aardig tegen je aanvaller, werkt mee. Dit doe je om de aanvaller tevreden te houden en te kalmeren om zo de kans op schade voor jezelf zo klein mogelijk te maken.

Eten en drinken heb je nodig om in leven te blijven. Aandacht, warmte, veiligheid en het gevoel de moeite waard te zijn, zijn net zo belangrijk. Het zijn basisbehoeftes van een mens. Als je die aandacht, veiligheid, etc. om welke reden dan ook niet krijgt van de mensen om je heen, ga je op zoek naar mensen die je dat wel kunnen geven.

Zo kan het gebeuren dat je iemand tegenkomt die aardig voor je is, aandacht voor je heeft en leuke dingen met je doet. Hier ben je dan heel blij mee! Als zo iemand daarnaast óók verwarrende, nare dingen doet op het gebied van seksualiteit kun je denken dat dit er dan wel bij zal horen. Of je accepteert de nare dingen om de fijne dingen niet te hoeven missen.

Wat betekent het als iemand seksueel misbruikt is:

• Als je seksueel misbruikt wordt heb je te maken met bijvoorbeeld het verplicht porno moeten kijken, sexy foto’s en filmpjes moeten maken van jezelf, ongewenst aangeraakt worden aan je vulva, piemel, mond, billen, borsten en/of een ánder daar aan moeten raken en verkrachtingen.
• Je kunt als kind of jongere seksueel misbruikt zijn door een familielid of door iemand anders uit je omgeving. Het kan jaren achter elkaar plaatsvinden, af en toe of één keer.
• Je kunt ook seksueel misbruikt worden als je volwassen bent, bijvoorbeeld door je partner.
• Seksueel misbruik kan ook online plaatsvinden en/of gecombineerd met offline.

In alle gevallen is er sprake van machtsongelijkheid: de dader is ouder, heeft meer macht, of is sterker dan jij.

Wanneer een kind of jongere seksueel misbruikt wordt is de kans groot dat hij/zij hier niet over praat, ondanks de schrik, verwarring, pijn.

Redenen daarvoor kunnen zijn :

• Je voelt je schuldig aan het misbruik, je schaamt je.
• De dader heeft gezegd jou of iemand uit je omgeving wat aan te doen, als je het vertelt.
• Je wilt je ouders niet bezorgd of verdrietig maken.
• Je beschermt je ouders omdat er al zoveel andere nare dingen aan de hand zijn thuis.
• Je bent bang of voelt je onveilig bij je ouders.
• Je bent bang niet geloofd te worden. (Je bent bijvoorbeeld misbruikt door je vader, moeder, oom, tante, nichtje, opa, buurman, neef, vriend van de familie etc.)
• Je wilt de dader beschermen.
• Omdat je geleerd hebt niet over seks te (mogen) praten: ‘Seks is iets vies of iets stiekems.’
• Je hebt als kind geen woorden om te omschrijven wat er gebeurd is.
• Je denkt je dat wat de dader deed normaal is.
• Je weet niet wat er gaat gebeuren als je het vertelt: durft het niet aan, bang de controle over de situatie te verliezen.
• Je weet als kind niet waar je terecht kunt met jouw verhaal.

En zo zijn er vast nog andere redenen waarom een kind of jongere niet kan vertellen wat er is gebeurd.

• Als je door je dader seksueel misbruikt wordt kan je vagina vochtig worden en kunnen mannelijke slachtoffers een erectie krijgen. Dit is een automatische reactie van je lichaam om jou te beschermen. Je lichaam reageert automatisch op seksuele prikkels, óók wanneer die prikkels bedreigend zijn: Angst en stress zorgen ervoor dat alle bloedvaten in het lichaam wijder worden, ook rondom het geslachtsdeel. Op die manier kan een erectie, vochtigheid of het krijgen van een orgasme ontstaan. Het krijgen van een lichamelijke reactie zegt niets over opwinding of dat je zin hebt in seks met deze persoon.
  
• Als je seksueel misbruikt bent kun je, ook als je terugdenkt aan het misbruik of erover vertelt in de hulpverlening, een seksuele reactie bij jezelf bemerken. Dat kan doordat je brein de seksueel misbruikervaringen in zijn geheel opgeslagen heeft: beeld, geluid, geur, lichamelijke gevoelens en ervaringen, gedachten etc. Het is te vergelijken met terugdenken aan een sprong in ijskoud water: je voelt opnieuw de kou, het tintelen op je huid etc. Als je zo’n seksuele reactie krijgt is dat vaak naar en verwarrend voor je. Het brengt extra schuldgevoelens met zich mee, terwijl je er helemaal niets aan kunt doen.

Het komt regelmatig voor dat iemand niet door één persoon seksueel misbruikt wordt, maar (later) ook door anderen. Als dat je overkomt denk je al gauw dat het je eigen schuld is, dat er op een of andere manier op je voorhoofd staat, ‘pak mij’.

Dat is zéker niet het geval. Niemand wil seksueel misbruikt worden, dus ook niet door meerdere personen!

Hoe dit toch kan gebeuren is voor de ene mens anders dan voor de ander. Twee voorbeelden:

• Er is al vroeg in je leven bijna geen belangstelling voor jou. Er is geen aandacht voor je gevoelens, wensen en de dingen die je doet en bezighouden. De enige vorm van aandacht die je krijgt is gericht op seks. Als dat is wat je meemaakt leer je dat aandacht krijgen en seks bij elkaar horen, dat dit hetzélfde is en vind je het dus normaal dat ook ánderen seks met je willen en bied jij je aan of gaat erin mee als de ander dit wil.
  
• Ieder kind heeft aandacht, warmte en veiligheid nodig. Dit is nodig om gezond op te kunnen groeien. Krijg je dit niet, dan ga je je aanpassen aan de mensen om je heen en hoop je dat je dan wél aandacht krijgt of erbij gaat horen. Je gaat doen wat je denkt dat er van je verwacht wordt. Als je dan iemand tegenkomt die nare dingen met je doet, laat je dit toe. Zo kan het gebeuren dat je opnieuw seksueel, lichamelijk of psychisch misbruikt wordt.

Zo’n 50% van de misbruikte kinderen laat niets zien waardoor je zou kunnen denken dat hij/zij seksueel misbruikt wordt. De meeste slachtoffers praten er niet uit zichzelf over. Zelfs niet als ze uit een warm en liefdevol gezin komen.

Sommige kinderen en jongeren vertellen er wel iéts over. Zij denken dan heel duidelijk te zijn maar voor de omgeving is dat vaak niet zo.

Tot slot zijn er kinderen en jongeren die iemand uit hun omgeving heel duidelijk hebben verteld dat ze seksueel misbruikt zijn, maar die persoon heeft er niks mee gedaan.

Hoe gaat de omgeving hier mee om?

Onwetendheid

De omgeving denkt er niet aan dat hun kind, leerling, nichtje, neefje etc. seksueel misbruikt zou kunnen worden.

Onmacht

• Een moeder vertelt: “Ik vertrouwde het nieuwe vriendje van mijn 14-jarige dochter niet. Ik heb regelmatig mijn zorgen met haar gedeeld en gevraagd of hij dingen deed die zij niet wilde, maar de invloed van deze jongen was zo groot dat ze ónbereikbaar was voor mij. Achteraf bleek mijn dochter wel te zijn misbruikt door dat vriendje.”
• “Ik vermoedde dat mijn man onze dochter misbruikte maar had geen idee wat ik ertegen kon doen. Ik werd zelf vaak mishandeld door mijn man en was doodsbang voor hem.”
• “Toen mijn zoontje vertelde dat opa aan zijn piemeltje had gezeten, schrok ik enorm. Seks is iets waar wij niet over praten, ik had geen idee hoe ik hierop moest reageren en begon daarom maar over een ander onderwerp.”

Wegkijken

Er wordt veel weggekeken als mensen vermoedens hebben van (seksueel) misbruik. Het is moeilijk te geloven dat dit soort nare dingen met kinderen gebeuren. Daarom kijk je liever weg. Uit schaamte, ongemak, angst, of omdat je geen idee hebt hoe je hiermee om moet gaan. Daarnaast is het voor volwassenen ook moeilijk om toe te geven dat iemand seksueel misbruikt wordt, omdat ze dan actief iets moeten dóen. Dat kan hun wereld op de kop zetten. Zeggen dat het niet gebeurt of doen alsof het niet zo erg is, is dan een stuk makkelijker.

• "Mijn dochter vertelde dat haar broer haar misbruikte. Hoe kon ze hem zo de schuld geven! Ik heb haar heel duidelijk gemaakt dat ik zulke praatjes nooit meer wil horen.”
• “Ik dacht, er is iets geks met mijn zoon gebeurd, maar ach, dat zal de leeftijd wel zijn.”
• “Ik zag wel dat er rare dingen gebeurden bij mijn zus thuis. Maar daar ga ik me niet mee bemoeien hoor!"

Een paar voorbeelden:

• Als je seksueel misbruikt wordt in je jeugd, doet een dader nare, verwarrende en angstige dingen met je. Dit kan zo ingrijpend zijn dat je deze nare gebeurtenissen zo diep mogelijk wegstopt: Soms lukt dat een tijd lang. Komen er af en toe toch beelden tevoorschijn, dan kun je soms niet geloven dat dit echt is gebeurd en denk je dat je het vast verzonnen hebt.
  
• Het kan ook dat je lange tijd niet weet dat het niet normáál is wat de dader met je doet en denkt dat dit erbij hoort. Pas jaren later kom je er achter dat het niét normaal was.
  
• Een baby of peutertje dat seksueel misbruikt wordt heeft geen bewuste herinneringen aan seksueel misbruik zoals oudere mensen dat wel hebben. De pijn, onveiligheid, het trauma, slaat zich echter wél op in het lichaam. Hierdoor kan het gedrag veranderen. Het kindje kan angstig worden, slaapproblemen krijgen etc. Ook op latere leeftijd kan iemand dan allerlei klachten hebben die ze niet weet te plaatsen.
  
  Rachel vertelt: “Op haar sterfbed vertelde mijn oma dat ik als 2-jarig kind seksueel misbruikt was door mijn vader. Ze had het een paar keer gezien. Ik vond het vreselijk om te horen, maar na verloop van tijd vielen er wel verschillende puzzelstukjes op z’n plaats. Mijn grote angst als ik bepaalde geluiden hoorde, de blinde paniek als een ander mijn mond open deed, zoals bij de tandarts.” Diep van binnen liggen je herinneringen opgeslagen. Soms in de vorm van beelden, een soort filmpjes van het misbruik, of in de vorm van nare lichamelijke gevoelens.

Op verschillende momenten in je leven kunnen de herinneringen aan het seksueel misbruik weer boven komen. Bijvoorbeeld:

• Omdat je kind de leeftijd krijgt waarop jijzelf misbruikt werd.
• Je nachtmerries krijgt over het misbruik.
• Je beelden op TV ziet die je doen denken aan wat jou destijds is overkomen.
• Je beelden krijgt van het misbruik als je seks hebt met je partner.
• Er gebeurt iets heftigs in je leven (iemand overlijdt, je krijgt een kind etc.).
• Als er meer ruimte en rust ontstaat in je leven kunnen er herinneringen aan het misbruikverleden omhoog komen.